Κάθε φορά που ένας/μια έφηβος/έφηβη κάθεται στην καρέκλα του γραφείου μου, η ατμόσφαιρα είναι φορτισμένη με μια μείξη ενθουσιασμού και άγχους. Ανάμεσα στις συζητήσεις για τα ενδιαφέροντα και τις κλίσεις, υπάρχει μια ερώτηση που σχεδόν πάντα «αιωρείται» στον αέρα, μέχρι που τελικά διατυπώνεται με αφοπλιστική ειλικρίνεια, “τελικά ποιο επάγγελμα έχει λεφτά;”
Πριν σπεύσουμε να κρίνουμε αυτή την ερώτηση ως κυνική, οφείλουμε να κοιτάξουμε τον καθρέφτη της κοινωνίας μας. Δεν μπορούμε να έχουμε δομήσει μια κοινωνία που στην πυραμίδα των αξιών της έχει ορίσει το χρήμα ως «θεό» και το κέρδος ως το μοναδικό τεκμήριο επιτυχίας, και μετά να περιμένουμε από τα παιδιά να μην κάνουν τέτοιες ερωτήσεις. Οι έφηβοι είναι οι πιο πιστοί καθρέφτες του κόσμου που εμείς φτιάξαμε. Όταν το κοινωνικό status, η ασφάλεια και η ίδια η αποδοχή εξαρτώνται από το εισόδημα, η ερώτηση «πού είναι τα λεφτά;» δεν είναι δείγμα απληστίας, αλλά μια κραυγή για επιβίωση και αναγνώριση σε έναν κόσμο που τους πιέζει από παντού.
Ας προσπαθήσουμε, λοιπόν, να αποδομήσουμε αυτό το σύνθετο ζήτημα με μια ματιά ταυτόχρονα επιστημονική και ανθρώπινη.
Πολλοί νέοι φοβούνται ότι αν ακολουθήσουν αυτό που αγαπούν, θα μείνουν απένταροι. Η αλήθεια είναι πιο σύνθετη. Αν επιλέξεις ένα επάγγελμα μόνο για τα χρήματα, χωρίς να έχεις τη φυσική κλίση ή το πάθος να εξελιχθείς, θα γίνεις ένας μέτριος επαγγελματίας. Και στην αγορά εργασίας του σήμερα, η μετριότητα δεν αμείβεται.
Η οικονομική υπεροχή έρχεται ως παρενέργεια της αριστείας. Πληρώνεσαι σε άμεση αναλογία με την αξία που προσφέρεις και τη δυσκολία αντικατάστασής σου. Αν βρεις ένα πρόβλημα που έχει ο κόσμος και γίνεις ο καλύτερος στο να το λύνεις, η αμοιβή ακολουθεί φυσικά.
Αφού κατανοήσουμε ότι η επιτυχία είναι ένα πολυπαραγοντικό ζήτημα, ας δούμε πού δείχνουν τα δεδομένα της αγοράς σήμερα. Στη σύγχρονη βιβλιογραφία του Career Guidance, δίνουμε μεγάλη έμφαση στις “High-Income Skills” (δεξιότητες υψηλού εισοδήματος).
Όταν ένας μαθητής επιμένει να μάθει πού βρίσκονται οι ευκαιρίες για υψηλές απολαβές, τον ανακατευθύνω σε τέσσερις περιοχές υψηλής ζήτησης:
-
Τεχνολογία και Ανάλυση Δεδομένων: Η ικανότητα να «διαβάζεις» τον κόσμο μέσα από τα data, να εκπαιδεύεις μοντέλα Τεχνητής Νοημοσύνης και να θωρακίζεις την Κυβερνοασφάλεια. Εδώ η σπανιότητα γνώσης μεταφράζεται άμεσα σε υψηλά συμβόλαια.
-
Πράσινη Ενέργεια και Βιωσιμότητα: Η κλιματική αλλαγή δημιουργεί τη «βαριά βιομηχανία» του 21ου αιώνα. Από τους μηχανικούς ανανεώσιμων πηγών μέχρι τους συμβούλους περιβαλλοντικής στρατηγικής, εδώ θα επενδυθούν τα μεγαλύτερα κεφάλαια παγκοσμίως.
-
Υγεία, Βιοτεχνολογία και Ευεξία: Η γήρανση του πληθυσμού και η στροφή στην ποιότητα ζωής καθιστούν την εξατομικευμένη ιατρική και τη γενετική πεδία όπου η επιστήμη συναντά την υψηλή επιχειρηματικότητα.
-
Συναισθηματική Νοημοσύνη και Ηγεσία: Σε έναν κόσμο αυτοματοποιημένο, η ικανότητα να διοικείς, να διαπραγματεύεσαι και να εμπνέεις ανθρώπους είναι η πιο «ανθεκτική» και ακριβοπληρωμένη δεξιότητα. Οι ηγέτες που γεφυρώνουν την τεχνολογία με την ανθρώπινη ψυχολογία είναι οι πιο περιζήτητοι.
Σε ένα σύστημα που τείνει να μας μετατρέπει σε αναλώσιμους αριθμούς, η απόφαση να επενδύσετε στην ουσιαστική σας γνώση και στην κριτική σας σκέψη είναι μια πράξη αντίστασης. Η καλύτερη επένδυση παραμένει πάντα ο ίδιος σας ο εαυτός, όχι ως ένα προϊόν προς πώληση, αλλά ως μια προσωπικότητα που έχει την αξία να επιβάλλει τους δικούς της όρους στην αγορά εργασίας.
Μην γίνετε υπάλληλοι μιας τάσης. Γίνετε οι δημιουργοί της δικής σας αξίας.
